माणकेश्वर मंदिरावरील अप्रतिम शिल्पाविष्कार – उस्मानाबाद जिल्ह्यातील भूम तालुक्यात माणकेश्वर
उस्मानाबाद
उस्मानाबाद शहर आणि जिल्ह्याविषयी संक्षिप्त माहिती
उस्मानाबाद जिल्हा हा राज्याच्या दक्षिण भागात आहे. जिल्ह्याचा बहुतांश भाग खडकाळ आहे, तर उर्वरित सपाट आहे. जिल्हा समुद्रसपाटीपासून ६०० मीटर उंच आहे. जिल्ह्याला चारही बाजूंनी “बालाघाट” या नावाने ओळखल्या जाणार्या छोट्याशा डोंगराने वेढलेले आहे. बालाघाट पर्वत रांगेत भूम, वाशी, कळंब, उस्मानाबाद आणि तुळजापूर या तालुक्यांचा समावेश आहे. या जिल्ह्यामध्ये गोदावरी आणि भीमा या महत्त्वाच्या नद्यांचा काही भाग समाविष्ट आहे. हा जिल्हा मराठवाडा क्षेत्राच्या पूर्वेला, उत्तर अक्षांश 17.35 आणि 1840 च्या दरम्यान आहे. अंश आणि पूर्व
अक्षांश 75.16 आणि 76.40 अंश.
लोकसंख्या
2011 च्या जनगणनेनुसार जालना जिल्ह्यात एकूण लोकसंख्या 1,657,576 आहे. लोक प्रामुख्याने मराठी, हिंदी, इंग्रजी आणि उर्दू भाषा बोलतात.कसे पोहोचायचे
रस्त्याने :
उस्मानाबाद सोलापूरपासून 67 किलोमीटर, लातूरपासून 73 किलोमीटर, पंढरपूरपासून 109 किलोमीटर, बीडपासून 114 किलोमीटर, नांदेडपासून 204 किलोमीटर, औरंगाबादपासून 242 किलोमीटर, हैद्राबादपासून 260 किलोमीटर, पुण्यापासून 315 किलोमीटर, मुंबई पासून 409 किलोमीटर अंतरावर आहे.रेल्वेने :
उस्मानाबादचे स्वतःचे रेल्वे स्टेशन, उस्मानाबाद रेल्वे स्टेशन आहे, जे महाराष्ट्रातील प्रमुख शहरांशी जोडलेले आहे.हवाई मार्गे :
सर्वात जवळचे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ पुणे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे, जे उस्मानाबादपासून अंदाजे 261 किलोमीटर अंतरावर आहे.उस्मानाबाद शहर आणि जिल्ह्यातील पर्यटन स्थळे
ऐतिहासिकता : हा परिसर कुलभूषण आणि देशभूषण मुनिवरांचे मोक्षस्थान आहे.
गोरा कुंभार (इ.स. १२६७ – १० एप्रिल १३१७) हे महाराष्ट्रातील
रामलिंगअप्पा लामतुरे संग्रहालय हे उस्मानाबाद जिल्ह्यातील तेर येथे असलेले ऐतिहासिक
येडशी रामलिंगघाट अभयारण्य हे उस्मानाबाद जिल्ह्यात आहे. स्थापना 1997 साली
‘धाराशिव लेणी हा मराठवाड्यातील धाराशिव (उस्मानाबाद) गावाजवळचा प्राचीन लेणीसमूह आहे.
परंडा किल्ला उस्मानाबाद जिल्ह्यात परंडा शहरात स्थित आहे.हा भूईकोट किल्ला
येडेश्वरी देवीच्या मूर्तीची स्थापना त्रैतायुगात झाल्याचे मानले जाते. – बालाघाट
नळदुर्ग हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यामधील एक किल्ला आहे.
तुळजाभवानी मंदिर हे महाराष्ट्रातील तुळजापूर येथील एक हिंदू मंदिर आहे.
